top of page

Czy to tylko zdjęcia? - rzecz o Karolu Suchanku (1891-1975)

Obiektem moich zainteresowań od początku badań związanych z Węgierską Górką stały się również dawne fotografie z naszej gminy, a szczególnie z mojej rodzinnej miejscowości czyli: Węgierskiej Górki. Przy poszukiwaniach kolejnych informacji i przeglądaniu publikacji, nie sposób nie natrafić na materiały, których autorem był Karol Suchanek. Coś jednak się nie zgadzało... daty, publikacje, opracowania. Zaintrygowana - postanowiłam to sprawdzić!


Karolów Suchanków było dwóch. Jeden - starszy, drugi z nim spokrewniony - młodszy. Ja w swoich badaniach aktualnie skupię się na fotografiach, dokumentach, zapisach i tym podobnych. Karola Suchanka starszego i to właśnie Jego biografię chciałabym Wam nakreślić.

Czy to tylko zdjęcia? - rzecz o Karolu Suchanku (1891-1975)

Węgierska Górka, sierpień 1954 rok

Węgierska Górka, sierpień 1954 rok

Zdjęcie przekazane Fundacji Odlewnia Kultury 05.11.2023 roku przez Panią Marię Sapetę.

Po prawej na fotografii: Karol Suchanek (starszy) siedzący na kamieniu.

Wykonana nad rzeką Sołą w tle widoczny most na ul. Zielonej.

W prawym dolnym rogu charakterystyczny dla fotografa, biały opis zdjęcia.



Zanim przejdę do opisów, chciałabym zaznaczyć, że na naszej wystawie prócz wspominanych we wpisie publikacji, znajdują się inne, związane z tematem. Posiadamy również coraz więcej oryginalnych fotografii, dokumentów oraz dostęp do twórczości literackiej Karola Suchanka w zewnętrznych instytucjach kulturalnych. Potraktujcie proszę Państwo ten tekst, jako wprowadzającą "wzmiankę" w owym temacie.




Ubiory naszych przodków w fotografii Karola Suchanka

Pierwsza publikacja z jakiej korzystam:

“Ubiory naszych przodków w fotografii Karola Suchanka”,

opracowanie: Barbara Rosiek, Karol Suchanek (młodszy),

wydano ze środków własnych Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego “Grojcowianie” z Wieprza, rok 2009.

Na zamieszczonej fotografii jej kopia, która służy mi do opracowań, notatek itp.

Poniżej wykorzystane z niej informacje:


ŻYCIORYS

Karol Suchanek urodził się 01.07.1891 roku w Węgierskiej Górce. Był synem Macieja i Anny Strzałka. Co było dalej?

  • od 01.09.1897 - nauka w Szkole Ludowej w Cięcinie (z racji tego, że wczesniej już potrafił czytać i pisać został przyjęty od razu do drugiej klasy)

  • 1900 - ukończenie szkoły, później: pracował dorywczo na folwarku, sklepie kupca żydowskiego Eisenberga i tartaku w Węgierskiej Górce

  • od 01.08.1906 - praca jako robotnik placowy w Odlewni Żeliwa, a następnie: goniec biurowy

  • 1912 - został pracownikiem umysłowym w dziale korespondencji, a od 1923 roku pracował w dziale sprzedaży i kalkulacji

  • 1916 i 1920 - służył w wojsku przez około dwa miesiące w każdym z wymienionych lat

  • 1938 - z okazji 100 lat Odlewni Żeliwa został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi

  • 1939 - po śmierci dyrektora Jerzego Buzka został mianowany prokurentem zakładu


W okresie okupacji został pozbawiony funkcji dyrektorskiej, jednak jako urzędnik znający język niemiecki pracował w dziale sprzedaży. Działał aktywnie w tajnych organizacjach konspiracyjnych: Służba Zwycięstwa Polski a później w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. Za działalność konspiracyjną został w 1945 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami.


Po zakończeniu wojny i wyzwoleniu Węgierskiej Górki dnia 5 kwietnia 1945 r. uczestniczył w odbudowie zniszczonego zakładu (wyminowanie przez wycofujących się okupantów warsztaty mechaniczne), a po uruchomieniu produkcji został kierownikiem biura sprzedaży, zaś później kierownikiem planowania i statystyki.


  • 01.05.1958 - na wniosek dyrekcji zakładu w rocznicę 120-lecia Odlewni został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski

  • 01.07.1958 - został emerytem


Karol Suchanek zmarł 08.10.1975 roku.


DZIAŁALNOŚĆ NA NIWIE FOTOGRAFII

Karol Suchanek swoja przygodę z fotografią rozpoczął w 1915 roku. Posiadał aparat fotograficzny i uwieczniał początkowo na kliszach szklanych, a później filmach celuloidowych przez okres 60 lat: wszelkie ważniejsze wydarzenia, uroczystości religijno-patriotyczne, portretował osoby, grupy, wesela, komunie święte, pogrzeby, krajobrazy, zmiany w architekturze itp.


Z upływem lat fotografowanie stało się Jego ogromną pasją,. Jako amator doskonalił swój warsztat, nabywał coraz bardziej nowoczesny sprzęt. Przed 1939 rokiem, posiadał kilka dobrych aparatów fotograficznych oraz dużą pracownię, w której wywoływał i obrabiał materiał fotograficzny.


Jak mozna przeczytać w opracowaniu: W okresie okupacji hitlerowskiej okupant skonfiskował wszystkim Polakom radia i aparaty fotograficzne. Miał ich wówczas kilka, dwa oddał przymusowo z bólem serca, a najlepszy przechował bezpiecznie.


Na początku uwieczniał ważniejsze, wybrane wydarzenia na terenie Węgierskiej Górki i przylegających miejscowości, a w późniejszych latach już jako profesjonalista udokumentował ikonograficznie wszelkie uroczystości w Żywcu i na Żywiecczyźnie.


Brał udział w licznych wystawach i uzyskał wiele nagród w dziedzinie fotografii, organizowanych przez Miłośników Ziemi Żywieckiej oraz przez Komitet obchodów 700-lecia miasta Żywca.


Bardzo bogato udokumentował wszelkie zmiany w zabudowie, rozbudowie, zniszczeniach wojennych, odbudowie, pracujących robotników na przestrzeni 60-ciu lat Odlewni Żeliwa "Węgierska Górka".


W czasie długiego życia był wielkim społecznikiem, działał w Towarzystwie Szkoły Ludowej w Węgierskiej Górce (1919-1939), Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej, oświacie w gminie Węgierska Górka i powiecie żywieckim, a także w spółdzielczości, Związku Bojowników o Wolność i Demokrację i innych (filatelistyka, pszczelarstwo).


GMINA WĘGIERSKA GÓRKA NA STARYCH FOTOGRAFIACH I WIDOKÓWKACH

Druga publikacja:

“GMINA WĘGIERSKA GÓRKA NA STARYCH FOTOGRAFIACH I WIDOKÓWKACH”,

wydawca: URZĄD GMINY WĘGIERSKA GÓRKA, autor: Karol Suchanek (młodszy!), październik - rok 2008.

Poniżej wykorzystane z niej informacje:


Na wstępie pojawia się słowo od wójta gminy Węgierska Górka - Piotra Tyrlika:

OD WYDAWCY - Oddajemy do rąk Szanownych Czytelników publikację, która mogła powstać dzięki wieloletniemu gromadzeniu pamiątek z przeszłości Gminy Węgierska Górka - w tym głównie starych fotografii i widokówek. Ich niezaprzeczalną wartość dokumentacyjną i poznawczą docenił autor publikacji - Karol Suchanek, wywodzący się z zasiedziałej od wielu pokoleń górczańskiej rodziny. Jesteśmy przekonani, że album “Gmina Węgierska Górka na starych fotografiach i widokówkach” zachęci Szanownych Czytelników do poznawania dziejów naszej małej ojczyzny” - podpisał wójt.


Kolejna strona, po słowach wyżej wymienionego, słowo od autora: Pamięci mego Stryja Karola Suchanka, który ponad 60 lat na fotograficznej kliszy utrwalał miejscowe wydarzenia oraz zmiany zachodzące w krajobrazie, nadto gromadził wszelkie materiały ikonograficzne związane z Węgierską Górką i jej okolicami.


Czy to koniec tej historii? To dopiero początek!

W tym wprowadzającym do tematyki wpisie, chciałam przybliżyć sylwetkę Karola Suchanka (starszego), wypisać choć dwie wzmianki w publikacjach, które m.in. posiadam oraz zaznaczyć jak bardzo działania Pana Karola, miały i mają nadal wpływ na zachowanie i utrwalenie tego, co było kiedyś.


Jest to postać koło której, przy wspomnieniach z Węgierskiej Górki nie można przejść obojętnie, , a wręcz trzeba na dłużej zatrzymać się przy fotografiach, opracowaniach technicznych, ale i tych mniej znanych - literackich.


Jaką rolę pełni fotografia?

Chcę przy okazji niniejszego wpisu podkreślić jak niezwykle istotną rolę pełnią fotografie w utrwalaniu wspomnień:

  1. Fotografie są wizualnymi zapisami określonych chwil życia.

  2. Fotografie są w stanie uchwycić emocje i atmosferę chwili, co może wzmacniać nasze wspomnienia.

  3. Fotografie pomagają nam układać wydarzenia w chronologiczny sposób, co ułatwia tworzenie spójnej narracji naszego życia.

  4. Ludzki umysł jest silnie powiązany z percepcją wzrokową. Widok konkretnego obrazu może wywołać skojarzenia i pomóc w przypominaniu sobie szczegółów związanych z danym wydarzeniem.

  5. Fotografie pozwalają na dzielenie się wspomnieniami z innymi. Poprzez pokazywanie zdjęć możemy przekazywać naszą historię, dzielić się emocjami i budować więzi z innymi, którzy są częścią tych samych wspomnień.


W tytule przewrotnie napisałam: "Czy to tylko zdjęcia?". To nie "tylko", ale "aż" zdjęcia! Są one cennym "zapisem", "kluczem" do przeszłości.


Wkrótce więcej informacji…

___

Pozdrawiam,

Ewa Nowak.

___

Jeżeli interesuje Cię przeszłość Węgierskiej Górki, zapraszamy na zwiedzanie wystawy do naszej siedziby: https://www.odlewniakultury.pl/wystawastala  

___

Pod Baranią w cieniu lasów, hej!

Jest osada z dawnych czasów, hej!

Węgierską Górką nazwana, hej!

Wstęgą Soły przepasana, hej!


Zachęcamy do finansowego wspierania naszych działań!

- numer rachunku bankowego: 25 8126 0007 0062 1973 2000 0010 (Fundacja Odlewnia Kultury)

290 wyświetleń0 komentarzy
bottom of page