top of page

Pan pojedzie natychmiast do Węgierskiej Górki i zaprowadzi tam porządek - 1911 rok



inż. Jerzy Buzek

Jerzy Jan Buzek urodził się 28.03.1874 roku. Był synem Andrzeja, rolnika z Końskiej koło Trzyńca i Marii z domu Kajzer.


Po zakończeniu edukacji w szkole ludowej, rozpoczął naukę w niemieckim, ośmioletnim Gimnazjum Państwowym w Cieszynie. Został wtedy członkiem zarządu, a następnie prezesem tajnego Stowarzyszenia Polskich Uczniów Szkół Średnich "Jedność". W latach 1895-1899 studiował w austriackiej Akademii Górniczej w Leoben, gdzie uzyskał dyplom inżyniera górniczego i hutniczego. W tym czasie należał do Czytelni Polskiej w Leoben. Dyplom odebrał 01.08.1899 roku, a następnie został pracownikiem Zakładów Hutniczych w Trzyńcu, które należały wówczas do Komory Cieszyńskiej. Tam w czasie dwunastoletniej pracy obejmował stanowiska na poszczególnych działach produkcyjnych: wydział wielkich pieców, odlewnię oraz emaliernię.


24.01.1905 roku w Cieszynie Jerzy Buzek zawarł związek małżeński z Heleną Grylewicz. Mieli oni dwóch synów: Stanisława oraz Jerzego.


W Trzyńcu rozpoczął prace badawcze nad procesem żeliwiakowym. Wyniki swoich badań opublikował w artykułach zamieszczonych w „Przeglądzie Górniczo-Hutniczym" 1908-1909 i niemieckim czasopiśmie „Stahl und Eisen".

Kierownictwo wiedeńskiego Towarzystwa Górniczo-Hutniczego, które od 1906 roku było właścicielem Huty Żelaza w Trzyńcu, nosiło się z zamiarem likwidacji podległej jej Odlewni Żeliwa w Węgierskiej Górce, jako nierentowną, chociaż zakład ten miał swą długą i piękną tradycję, bowiem funkcjonował już od 1838 roku.


Węgierska Górka - 1911 rok

Zaufanie właścicieli do umiejętności inżynierskich Jerzego Buzka było tak duże, że w 1911 roku naczelny dyrektor Trzynieckich Zakładów Hutniczych dr J. Gunther wydelegował go do Węgierskiej Górki z poleceniem: "Pan pojedzie natychmiast do Węgierskiej Górki i zaprowadzi tam porządek" - było to dnia 06.04.1911 roku.

W krótkim czasie inż. Jerzy Buzek opracował i przedłożył naczelnej dyrekcji w Wiedniu szczegółowy plan rozbudowy zakładu z wyliczeniem rentowności poszczególnych wydziałów produkcyjnych. Już w krótkim czasie odlewnia przyniosła zysk i w 1913 roku inż. Buzek został dyrektorem, a w momencie powstania w 1923 roku spółki akcyjnej został mianowany jej dyrektorem naczelnym.


Odlewnia specjalizowała się w odlewaniu pionowym rur wodociągowych i armatury wodno-kanalizacyjnej. W 1929 roku w zakładzie odlano największą na świecie rurę - o czym m.in. możecie dowiedzieć się więcej na naszej wystawie!


W kolejnych latach:

  • 1924 roku - uzyskuje obywatelstwo polskie,

  • od 1927 roku - był wykładowcą odlewnictwa na wydziale hutniczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie,

  • w 1931 roku - w uznaniu zasług na polu zawodowym i naukowym został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski,

  • 1935 roku - został mianowany profesorem zwyczajnym Katedry Metalurgii Surówki i Odlewnictwa AGH w Krakowie,

  • w 1934 roku - został członkiem Akademii Nauk Technicznych; stworzył podwaliny pod rozwój nauk odlewniczych i Wydział Odlewniczy AGH.

Był założycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia Odlewników Polskich. Jerzy Buzek napisał ok. 80 prac i monografii z zakresu odlewnictwa i wielkopiecownictwa.


Dzięki staraniom dyrektora, Odlewnia Żeliwa "Węgierska Górka" do II wojny światowej była zakładem bardzo nowoczesnym. Wizytowali w niej przemysłowcy nie tylko z całej Europy, ale także z dalekiej Japonii. W 1938 roku delegaci z całego świata przybyli na Międzynarodowy Kongres Odlewniczy w Warszawie, gościli też w Węgierskiej Górce, zapoznając się z organizacją i technologią stosowaną w odlewni. 


Jerzy Buzek zmarł 09.02.1939 roku.


Węgierska Gorka, pożegnanie Jerzego Buzka przez lokalną społeczność.

Węgierska Gorka, pożegnanie Jerzego Buzka przez lokalną społeczność.











Węgierska Gorka, pożegnanie Jerzego Buzka przez lokalną społeczność.


Po manifestacyjnym pożegnaniu przez miejscowe społeczeństwo jego zwłoki zostały przewiezione do Cieszyna, gdzie po uroczystościach religijnych w obrządku ewangelickim, spoczęły na cmentarzu w Cieszynie.


grób Państwa Buzków w Cieszynie

Grób Jerzego Buzka oraz Heleny Buzek na smentarzu komunalnym w Cieszynie.


Warto wspomnieć, że za życia, Jerzy Buzek brał czynny udział w życiu wielu organizacji społecznych i zawodowych, uczestniczył w zjazdach oraz konferencjach naukowych i gospodarczych, krajowych i międzynarodowych jako współzałożyciel i prezes Koła TSL w Węgierskiej Górce, prezes Powiatowego Związku Kół TSL w Żywcu i członek Zarządu Głównego TSL w Krakowie. W publikacjach można znaleźć swierdzenie, że zastanawiającym była możliwość znalezienia czasu przez Jerzego Buzka na wszystko co potrzebne i co ważne dla społeczeństwa:

  • 1923-1924 - był radnym gminy Cięcina,

  • 1925-1927 - był wójtem tej gminy; za jego kadencji wybudowano 4-klasową szkołę w Cięcinie Górnej, przystanek kolejowy w Cięcinie, nową plebanię oraz zakupiono nowe dzwony do kościoła św. Katarzyny; przy jego poparciu założone zostało Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", któremu później patronował i wspierał je finansowo.

pomnik Jerzego Buzka

Pamięć o Jerzym Buzku uczczono:

  • okolicznościową tablicą wmurowaną 31.05.1969 roku w budynku AGH w Krakowie z okazji 30. rocznicy jego śmierci,

  • 06.12.1984 roku - odbyła się podniosła uroczystość wręczenia sztandaru oraz nadania Zespołowi Szkół Odlewniczo-Mechanicznych w Węgierskiej Górce imienia inż. Jerzego Buzka; w czasie uroczystości odsłonięto dwie tablice upamiętniające postać patrona,

  • w ramach obchodów 175-lecia istnienia Odlewni Żeliwa "Węgierska Górka" (dzisiaj Metalpol Węgierska Górka Sp. z o.o.) - 02.08.2013 roku uroczyście odsłonięto pomnik prof. Jerzego Buzka (zdjęcie po lewej), który przechodzący lub przejeżdżający obok byłej zajezdni autobusowej w Węgierskiej Górce mogą napotkać.

___

Fotografie oraz cytowane fragmenty w powyższym wpisie pochodzą z publikacji "Historia Towarzystwa Szkoły Ludowej w Węgierskiej Górce 1919-1939" z 2016 roku. Niniejsza publikacja została mi podarowana, przez Panią Aleksandrę Stasica (obecnie: Ankianiec), która tworzyła do niej korektę.


publikacja TSL

publikacja TSL
















___

Jeżeli interesuje Cię przeszłość Węgierskiej Górki, serdecznie zapraszamy na zwiedzanie wystawy do naszej siedziby: https://www.odlewniakultury.pl/wystawastala  

___

Pod Baranią w cieniu lasów, hej!

Jest osada z dawnych czasów, hej!

Węgierską Górką nazwana, hej!

Wstęgą Soły przepasana, hej!


Zachęcamy do finansowego wspierania naszych działań! - wirtualna kawa: https://buycoffee.to/odlewniakultury - numer rachunku bankowego: 25 8126 0007 0062 1973 2000 0010 (Fundacja Odlewnia Kultury)


bottom of page